Rundetaarn Kopenhagen

Kerktoren met observatorium

De Rundetaarn in Kopenhagen is de enige toren die ik ooit bezocht heb, waarin u zonder trappen te lopen naar boven kunt wandelen. In de ronde toren loopt een spiraalvormige gang van tweehonderd meter naar de top. Vroeger werden staatsgasten in een koets naar boven gereden. In 1902 maakte een auto de tocht naar de top.
De Rundetaarn was een idee van Christiaan IV. De vijfendertig meter hoge ronde toren werd tussen 1637 en 1642 gebouwd bij de Trinitatis Kirke van de studentengemeenschap. De toren verschaft toegang tot de kerk en de voormalige universiteitsbibliotheek onder de hanenbalken boven de kerk. In de vroegere universiteitsbibliotheek is tegenwoordig een tentoonstellingsruimte, waar u kunt genieten van alle facetten van de hoogstaande Deense ontwerpkunst. Op de bovenste etage is een observatorium.

Observatorium

Het observatorium in de torenspits is het oudste in de wereld. Het observatorium werd van 1642 tot 1861 gebruikt door de universiteit van Kopenhagen. Tycho Brahe, de belangrijkste Deense astronoom, heeft geen gebruik kunnen maken van dit unieke uitzichtpunt. Hij overleed immers al in 1601. Wel heeft Braha Denemarken op de astronomische kaart gezet. Ole Rømer (1644-1710), Johan Dreyer (1852-1926) en Ejnar Hertzsprung (1873-1967) waren de belangrijkste Deense navolgers van Tycho Brahe.
Ole Rømer ging na zijn studie aan de universiteit in Kopenhagen werken bij Jean Picard in Parijs. Later zou hij ook samenwerken met belangrijke astronomen als Gottfried Leibniz, Christiaan Huygens en Isaac Newton. Ole Rømer werd in 1681 door koning Christiaan V van Denemarken overgehaald terug te komen naar Kopenhagen. Hij werd directeur van de Rundetaarn, vestigde in Kopenhagen een planetarium en zorgde voor een telescoop en andere waarnemingsinstrumenten. De invloed van Ole Rømer op zijn tijdgenoot was groot. In 1700 introduceerde de Deense regering op zijn voorspraak de Gregoriaanse kalender. Hierin was Tycho Brahe ruim een eeuw eerder niet geslaagd.

Toilet Rundetaarn

In de toren zijn twee ouderwetse toiletten van het type dat u ook ziet in middeleeuwse kastelen. De afvoer leidt naar een grote put onder de Rundetaarn. Bij een bezoek aan de toren krijgt u een foldertje uitgereikt, waarin de geschiedenis van deze toiletten uitgebreid wordt verteld. Zo komt u tot de ontdekking dat veel belangrijke Deense geleerden, als Ludvig Holberg en Ole Rømer, hier hebben zitten nadenken. Ook de sprookjesschrijver Hans Christian Andersen heeft van deze gelegenheid gebruik gemaakt. Ontstond hier het verhaal over de prinses op de erwt?
De bouwers gingen voortvarend te werk. De stortplaats was zo groot dat deze slechts twee keer per jaar geledigd hoefde te worden. Als gevolg hiervan was de stank boven in de toren haast ondragelijk. U hoeft hierom niet af te zien van een 'beklimming' van de toren. In 1902 kreeg de Rundetaarn een modern toilet met doorspoeling.

Lees verder: meer informatie

Denemarken
Kopenhagen

Met deze cd-rom kunt u vele uren genieten van de rijkdom van onze vaderlandse geschiedenis en in het bijzonder van de prachtige kastelen en huizen die Nederland rijk is.

Deze cd-rom is een aanrader voor de liefhebber van Nederlandse kastelen.
Nederlandse kastelen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog