De Kelten en de Heuneburg

Heuneburg bij de Donau

De Heuneburg is een hoogte boven het dal van de Donau bij het plaatsje Hundersingen, dat onder Herbertingen ressorteert, ongeveer 20 km oostelijk van Sigmaringen. Op dit punt maakt de jonge Donau een grote bocht naar het noordoosten in de richting Ulm.
In deze binnenbocht ligt een natuurlijke bergrug met de vroeg Keltische nederzetting, de Heuneburg, circa 60 meter boven de Donau. Op deze hoogte heeft een Keltische volksstam omstreeks het jaar 700 voor Christus een sterkte gebouwd. Deze sterkte, de Heuneburg, heeft bestaan tot ongeveer het midden van de vierde eeuw voor Christus. De Heuneburg is nu het centrum van het openluchtmuseum, dat het publiek wil tonen hoe Keltische volksstammen in voorbij eeuwen hier geleefd en gewoond hebben.

Kelten

De kern van de vestiging door de Kelten bestaat uit een min of meer driehoekig plateau met uitzicht op de Donau. Het gebied was omwald en later zelfs omringd met een muur, aanvankelijk van hout, later gebouwd van lemen tegels op een kalkstenen basis. Bovenop de muur liep een overdekte weergang. Ten noorden van de Alpen is de Heuneburg de enige plaats waar een soortgelijk lemen bouwwerk ooit heeft gestaan.
Op haar hoogtepunt hebben er binnen de omwalling gebouwen gestaan, die min of meer gerangschikt waren als in een moderne stad. Men heeft in de zuidoosthoek van de omwalde ruimte een reconstructie gemaakt van een klein deel van de witte lemen muur met de overdekte weergang. Deze muur is van verre uit het Donaudal te zien. Direct tegen deze muur zijn een aantal gebouwen gereconstrueerd, om het publiek enig idee te geven van de bebouwing, die er in de gehele omwalde ruimte heeft gestaan. De reconstructie werd gemaakt op een punt waar de bodem, door vroegere opgravingen al grotendeels omwoeld was. Dit deel is nu eigenlijk het centrum van het openluchtmuseum. Op wat grotere afstand van deze huizengroep heeft men een reconstructie gemaakt van het vorstelijke "paleis", een grote schuur, waarvan men denkt dat hier de vorsten hebben gewoond, die geregeerd moeten hebben over de mensen, die binnen en vooral buiten de omwalling hebben gewoond.

Vestigingen op de Heuneburg

De Heuneburg is een middelpunt geweest van verschillende vestigingen in de directe nabijheid, waar op een bepaald moment - we spreken over enige eeuwen - voor het begin van onze jaartelling, enige duizenden mensen moeten hebben gewoond. De Heuneburg zou daarin het centrum zijn geweest, waar de vorsten van deze Keltische volksstam verbleven zouden hebben.
Meer zichtbare overblijfselen van deze vestiging zijn een groot aantal grafheuvels, die in dit gebied voorkomen. Dichtbij de Heuneburg liggen er veel. Vier er van liggen op circa 500 meter afstand ten noordoosten van de omwalde Heuneburg. Vele andere liggen enkele kilometers westelijker.

Koningsgraven

Uit opgravingen is gebleken dat de vier, dicht bij de Heuneburg gelegen heuvels koningsgraven zijn geweest. De eerst opgravingen vonden al plaats in 1820 en 1882, maar pas enkele tientallen jaren geleden werden er in het gehele gebied grootscheepse opgravingen verricht, waarbij het grote belang van de Keltische vestigingen langzaam vorm begon te krijgen. Er is een grote hoeveelheid bijgaven in de grafheuvels gevonden die er op wijzen dat de Keltische stammen, die hier gevestigd zijn geweest, zowel met andere stammen in Noord en West Europa, als met stammen uit Oost en Zuid Europa contact hebben gehad. Kennelijk is de Donau van grote invloed geweest op de contacten en de handel met deze stammen. Zo werd er barnsteen gevonden, afkomstig uit gebieden aan de Oostzee en Griekse vazen en potten uit Zuid-Europa.
Er is nog veel onduidelijk over de Kelten. Het waarom van de vestiging op deze plaats is niet geheel duidelijk. Ook weet men erg weinig over de contacten, die deze volksstam met andere stammen hebben gehad. Ook over het vertrek van de Kelten uit deze plaats na een eeuwenlange bewoning is alles nog onduidelijk. De periode waarin men hier woonde valt samen met een hogere gemiddelde temperatuur dan die voor en na die tijd in midden Europa voorkwam. Men weet niet waarom ze vertrokken zijn en waar ze zijn gebleven. Heeft hun vertrek iets te maken met dalende temperaturen? Hebben de Kelten contact gehad met de Romeinen, die kort voor de jaartelling over Europa uitzwermden? Zijn de Kelten opgegaan in plaatselijke andere stammen? Veel vragen, waarop nog geen antwoorden zijn.

Vondsten

Zowel uit de Romeinse tijd als uit de middeleeuwen is geen permanente bewoning bekend van de Heuneberg en omgeving.
Veel van deze vondsten zijn ondergebracht in musea in Stuttgart, maar ook het plaatselijke museum in Hundersingen, twee kilometer zuidelijk van de Heuneburg heeft een schitterende, representatieve collectie, die een goed idee geeft over het verblijf van de Kelten hier ter plaatse. De documentatie voor het publiek is zeer duidelijk. Het museum is gevestigd in een oude tiendschuur, die toebehoord heeft aan het klooster van het Heilige Kruisdal, dat in 1783 werd opgericht. In 1981 werd het gebouw door de gemeente Herbertingen overgenomen om hier het Keltenmuseum te vestigen.

Wandelroute

De plaatselijke vereniging van het museum heeft een acht kilometer lange wandelroute uitgezet in het gebied, waarbij men alle bijzondere plaatsen kan bezoeken, de wallen, de grafheuvels en de omwalde Heuneburg. Op vele plaatsen heeft men langs de gehele route gezorgd voor informatieborden. De geïnteresseerde wandelaar wordt zo uitstekend geïnformeerd. Een voorbeeld voor vele andere archeologische vindplaatsen.

Lees verder: meer informatie

Duitsland
Stadt Hayingen
Zeppelinmuseum Friedrichshafen
Geschiedenis

Met deze cd-rom kunt u vele uren genieten van de rijkdom van onze vaderlandse geschiedenis en in het bijzonder van de prachtige kastelen en huizen die Nederland rijk is.

Deze cd-rom is een aanrader voor de liefhebber van Nederlandse kastelen.
Nederlandse kastelen

Ruud van Capelleveen laat met Koning Eenoog zien dat geschiedenis niet saai is en zeker niet dor beschreven hoeft te worden. De foto’s zijn paginabreed en illustreren de artikelen op treffende wijze.
Deze cd-rom bevat veel informatie.
U zult uren genieten van Koning Eenoog.
Koning Eenoog